Kuruluş ve Tanıtım

Merkez; 28 Ağustos 2008 tarihli resmi gazetede yayınlanan 26981 sayılı karara istinaden "HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KÖK HÜCRE ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ" adı altında Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) desteğiyle 2006-K-120640 sayılı PEDİ-STEM projesi ile (Proje bütçesi 3 milyon TL), Üniversitenin Sağlık kampüsü olan Sıhhiye yerleşkesinde kurulmuş, 2010 yılında,  inşası, donanımı tamamlanmış ve cihaz alt yapısı ile işleyişe hazır hale getirilmiştir. Toplam alan yaklaşık 1000 m2'dir.

Merkez, PEDİ-STEM projesi ile kurulduğu için çocukluk çağı kalıtsal hastalıklarında kök hücre ve mikroçevre, kemik iliği ve hematopoetik kok hücre transplantasyon alanlarına ağırlık verilerek faaliyete başlanmış, sonrasında çok disiplinli yapılanmaya gidilmiştir. Translasyonel çalışmalara ağırlık verilmekte, klinikten gelen sorulardan yola çıkılarak, kök hücre ve gen tedavileri için aday olabilecek hastalıklara eğilinmektedir. Çocuk Hastanesinin geniş hasta potansiyeli ve KİT ünitesinin kalıtsal, nadir hastalıklarda deneyimi, kök hücre alanında PEDİ-STEM Merkez'ine özgünlük kazandırmaktadır. Çalışma konuları; ağırlıklı olarak hematopoetik ve mezenkimal kök hücreler, kök hücre nişleri, kemik iliği, kök hücre trafiği, gen-hücresel tedavi, uyarılabilir pluripotent kök hücre(IPS) bankacılığı, kalıtsal/nadir hastalıklarda mikroçevre/ niş modelleme gibi alanları kapsamaktadır.

Bu spesifik alan dışında; farklı klinik dallardan (hematoloji, onkoloji, nöroloji, ortopedi, beyin cerrahi, fizik tedavi, nefroloji, üroloji, yenidoğan) araştırıcıların ilgi alanlarının temel bilim (biyoloji, moleküler biyoloji, genetik, biyokimya, histoloji, mikrobiyoloji,  biyofizik, mühendislik, eczacılık) deneyimi ile birleşmesi sonucu kök hücre ve rejeneratif tıp alanında çok sayıda araştırma, tez, ulusal ve uluslararası projeler yürütülmektedir. Alt yapı ve imkanlarını, genç araştırıcı, öğrenci ve özel sektör Ar-Ge çalışanlarının kullanımına açan Merkez, bir anlamda, ‘ulusal bir kök hücre araştırma ve sürekli eğitim merkezi’ gibi faaliyet göstermeye başlamıştır. Bunun sonucunda Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü altında Kök Hücre Bilimleri Anabilim dalı kurulmasına karar verilmiş ve 2011 yılı Güz döneminde cok disiplinli ‘Kök Hücre doktora programı’ , 2015 yılında ise yüksek lisans programı başlatılmıştır. Öğretim ekibi gibi öğrenciler de biyoloji, moleküler biyoloji, tıp, eczacılık gibi farklı dallardan gelmekte, hastane ve klinik ekiplerle iç içe bir ortamda deneyim kazanmakta ve kliniğe yönelik düşünmeyi öğrenmektedirler. Kök Hücre Bilimleri Anabilim dalı ve doktora programının araştırma ve eğitim aktivitelerine bütçe desteği Merkez tarafından yürütülen projelerden sağlanmakta, ayrıca öğrenci bursları karşılanmakta, yurt dışı ziyaretleri sağlanmaktadır.

Merkezin önemli hedeflerinden birisi ise, klinik kullanıma uygun hücre üretim birimi (GMP) oluşturulmasıdır. PEDİ-STEM projesi kapsamında, 100m2'lik alanda temiz odalar, kalite laboratuvarlarının inşası, ayrıca havalandırma, monitorizasyon sistemleri tamamlanmıştır. Bu birimin faaliyete geçmesi için fiziksel düzenleme ve cihaz donanımının tamamlanması beklenmektedir. Bu tip birimin faaliyetinde en temel olan konu, uluslararası standartlarda işleyiş oluşturulmasıdır. Bu amaçla, Merkez bünyesinde, "Kalite Güvence" birimi oluşturulmuş, bu alanda deneyimli kadrolar eşliğinde ürüne yönelik tüm işlemler için laboratuvar yöntemleri geliştirilmiştir. Merkez ekibinde “Farmasötik Biyoteknoloji”, “Hematoloji” ve “Hücresel Tedavi” alanlarında uluslararası deneyime sahip ve denetimlere katılmış kadroların bulunması ve Hacettepe Üniversitesinin süreğen, sistemli etik işleyiş geleneği “PEDİ-STEM Merkezi”ne, hücre/gen tedavi ürünlerinin geliştirilmesi gibi iddialı bir alanda  da avantaj sağlamaktadır.

Merkezin kök hücre alanında ilgilendiği önemli bir alan da, başta nadir/kalıtsal çocukluk çağı hastalıkları olmak üzere tıbbın birçok alanında yapılacak Ar/Ge çalışmaları için önemli bir kaynak teşkil etmek üzere uyarılmış pluripotent kök hücre (UPKH, induced pluripotent stem cells-IPS cell) banka oluşturulmasıdır. Bu konuda kök hücre bankalamaya yönelik etik düzenlemeler yapılmış, sistem oluşturulmaya çalışılmaktadır. 

 

 

Hacettepe Üniversitesi
Kök Hücre Araştırma ve Uygulama Merkezi (Pedi-Stem)
Sıhhıye / Ankara 06100 Türkiye
Santral: 0312 305 2821
E-posta: pedistem@hacettepe.edu.tr
Sayfa Sorumluları: Uzm. Bio. Mansur CİCİ, Vet. Hek. Özgür Doğuş EROL
2018